Anasayfa Eczane Haberleri Bakla: diyetlere destek binbir derde deva

Bakla: diyetlere destek binbir derde deva

Yazar: Ecza Gündem

Kışı terk edip baharı karşıladığımızı bize haber veren bakla, baklagiller familyasının bir üyesidir. Yüksek lif ve bitkisel protein oranı ile binbir derde deva olan beslenmemizin önemli bir parçası olan bakla, taze ve kuru olarak tüketilebilir.

Bakla, baklagiller (Fabaceae) familyasına adını veren, gıda ve yem bitkisi olarak tarımı yapılan tek yıllık bir bitkidir. Bu familyada fasulye, bezelye, börülce, mercimek ve nohut gibi proteince zengin taneleri için yetiştirilen diğer sebzeler de yer alır. ‘Bakla’ sözcüğü Arapça ‘ot, yeşillik’ anlamındadır ancak Osmanlılarca bakla karşılığı olarak kullanılmıştır, modern Arapçada baklaya ful denmektedir [1]. Favizm hastalığı bulunanlar tüketmemelidir.

Gıda olarak kullanımı

Baklanın taze yaprakları salata olarak çiğ ve kavrularak yenilebildiği gibi taze kabuklu bakla ve iç bakla yemeği olarak da tüketilir. Enginarlı taze iç bakla İstanbul mutfağının vazgeçilmezlerindendir. Ancak baklanın en yaygın kullanımı, iç kabukları çıkarıldıktan sonra kurutulmuş tanelerin haşlanıp, ezilmesiyle oluşturulan, Ege ve Akdeniz bölgesinde fava adıyla tanınan, zeytinyağı ve dereotu eklenerek yenen ezme şeklidir. Fava, lokantalarda meze olarak servis edilir. Bazı eski kaynaklarda[2] baklanın olgun tanelerinin öğütülerek ekmek yapımı için buğday ununa karıştırıldığı da kaydedilmiştir.

Zeytinyağlı Taze Bakla Nasıl Yapılır? 

MALZEMELER 

· 1 çay bardağı zeytinyağı 

· 1 silme tatlı kaşığı un 

· 1 su bardağı su 

· 1 adet büyük boy kuru soğan 

· 2 adet kesme şeker 

· 600 gram bakla 

· Yarım demet dereotu 

· Tuz 

· Biodesis Yoğurt Mayası kullanılarak mayalanmış YOĞURT 

Baklaları iyice yıkayın. Uçlarını kesin ve boylarına göre 2 ya da 3 parçaya bölün. Bir tencerede yağı kızdırın ve küçük küçük doğranmış soğanları rengi sararana kadar bir miktar tuzla ve şekerle kavurun. Baklaları ekleyin. Tahta kaşıkla hepsini karıştırıp, tencerenin kapağını kapatın. 10 dakika kadar baklaları sarartın. Sürenin sonunda oda sıcaklığındaki suya 1 tatlı kaşığı unu ekleyin. Topak kalmaması için iyice karıştırın. Suyu, tencereye ekleyip, hafifçe tencereyi sallayın. Tencerenin kapağını kapatın. Baklaların boyutuna göre 50 – 60 dakika kadar, tencerenin kapağını hiç açmadan orta ateşte pişirin. Bu sürenin sonunda suyunu çekecek ve yağını bırakacaktır. Ocağın altını kapattıktan sonra baklalar soğuyana kadar bekleyin. Servis tabağına alın. Üzerine sızma zeytinyağı gezdirin, yeteri kadar Biodesis Probiyotikli Yoğurt Mayası kullanılarak mayalanmış YOĞURT ilave ettikten sonra kendine has tadıyla sevilen zeytinyağlı yemeklerin başında gelen baklayı tarifinde yer alan incecik kıyılmış dereotuyla servis ediniz.

Şifa kullanımı

Bakla, zengin bitkisel protein ve karbonhidrat içerir. Ayrıca demir ve kalsiyum mineralleri açısından çok zengin olan baklada A, C, B ve B2 vitaminleri de bulunur.

YÜKSEK LİF KAYNAĞI 

Bakla, içeriğindeki yüksek lif oranıyla kabızlığa karşı etkilidir. Öyle ki, 100 gr. baklada 36 gr. çözünür lif bulunur. Çözünebilir lifli gıdalar, kolesterolü ve kan şekerini kontrol altına almaya yardımcı olur. Baklanın içerisindeki lifler aynı zamanda, düşük yoğunluklu lipoprotein veya kötü kolesterol seviyelerinin düşürülmesine yardımcı olur. Baklanın içerisinde B1, B2, B6 ve K vitaminleri bulunduğu gibi magnezyum, demir, kalsiyum ve potasyum açısından da oldukça zengindir. Böbreklere de yararı vardır. Böbrek taşlarının ve kumlarının dökülmesini sağlar. Demir ve kalsiyum mineralleri sayesinde kemikleri güçlendirir.

DİYETİ DESTEKLER VE KOLESTEROLÜ DÜŞÜRÜR

Günde bir porsiyon bakla yemek çok yararlı olacaktır. Ayrıca diyet yapanlar için doyurucu olduğu için önerilmektedir. Bakla kilo aldırmayan besinler listesinde yer almaktadır. 100 gr. bakla içerisine 36 gram çözünür lif barındırır. Yapılan çalışmalar, çözünebilir lif yüklü gıdaların alınmasının, kolesterol seviyelerini ve ayrıca kan şekerinin kontrol altına almasına yardımcı olacağını düşündürmektedir. Baklanın 1 fincan porsiyonundan yaklaşık 40 gram protein bulunur. Protein ve lif bakımından zengin bir sebze olan bakla, yüksek karbonhidratlı ve az yağlı bir diyet için uygundur. Bakla tüketenlerin kolesterol seviyelerinde düşüş olurken toplam yağ kaybı daha yüksek olmaktadır.

PARKİNSON HASTALIĞI TEDAVİSİNDE ÇOK ÖNEMLİDİR

Yapılan araştırmalarda bakla içeriğinde önemli bir amino asit olan dopamin ve iyi bir levodopa kaynağıdır. Levodopa, Parkinson hastalığının tedavisinde kullanılan ilaçların hammaddesidir.

C VİTAMİNİ KAYNAĞIDIR

Bakla iyi bir C vitamini kaynağıdır. 100 gramında 1,4 mg C vitamini bulunur. C vitamini bilindiği gibi, çok güçlü bir antioksidan olup vücudunuzdaki serbest radikalleri ortadan kaldırmaya yardımcı olmaktadır. Yüksek miktardaki C vitamininin, ciltteki kırışıklıklardan çeşitli kanser türlerini engellemeye kadar pek çok yararı olduğu bilinmektedir.

VİTAMİN VE MİNERAL DEPOSUDUR

Bakla magnezyum, potasyum, demir, bakır, fosfor, B1 vitamini içerir. B1 vitamini, merkezi sinir sisteminin normal işleyişi için gerekli olduğu gibi bağışıklığımızı güçlendirmek, kan akışınızı ve kemikleri dengeli ve sağlıklı bir şekilde korumak için de çok önemlidir. Yapılan çalışmalarda içeriğinde önemli bir amino asit olan dopamini barındıran bakla, ruh sağlığını iyileştirmede harikalar yaratabilir. Depresif hallerin hafifletilmesine yardımcı olmaktadır.

HAMİLELER İÇİN İDEAL BİR SEBZEDİR

Hamilelerin demir ve kalsiyuma ihtiyacı artmaktadır. Bakla, günde bir porsiyon tüketildiğinde hamilelik ve emzirme döneminde günlük demir ihtiyacının %14′ ünü karşılar. Kalsiyum mineralini de yeterli miktarda arttırdığı bilinmektedir. Baklanın içerisinde yer alan lif miktarı, aynı zamanda hamilelik döneminde meydana gelen kabızlığı da gidermeye yardımcı olur.

BAĞIŞIKLIĞI GÜÇLENDİRİR

Bakla çok iyi bir manganez ve folat kaynağıdır. Protein ve karbonhidrat insan metabolizmasında çok fazla önemli olsa da folat da kalp sağlığı, bağışıklık sistemi ve kırmızı kan hücrelerinin sentezi için oldukça önemlidir.

Bakla, insan sağlığına için önemlidir [3]:

  • Bedenin kötü kolesterol düzeyini düşürür.
  • Bakla içerdiği insülinle kan şekerini düzene sokar.
  • İçerdiği yüksek orandaki lifle kabızlık çekenlere iyi gelir.
  • Bakla ayrıca, hemoroid ve diğer kalınbağırsak sorunlarında da sağlığa yararlı etkiler sağlar.
  • Tohumlarından yapılan lapa yaralı deri hastalıklarında kullanılıyor.
  • Bakla hazmı kolaylaştırır. İdrar yollarını temizler
  • Böbreklere oldukça yararlıdır: Böbrek ağrılarını hafifletir, böbrek kumlarının ve taşlarının dökülmesine yardımcı olur.
  • Göğüs hastalıkları ve öksürüğe iyi gelir. tanelerinde bol miktarda azot ve nişasta bulunur.
  • Lumbago, romatizma, siyatik ve dolama şikayetlerini giderir.

Bakla çiçekleri demlenerek (infüzyon) böbrek taşlarının düşürülmesinde çay olarak ve taneleri kaynatılarak (dekoksiyon) idrar arttırıcı olarak kullanılır. Zehirli bileşikler taşımadığından tehlikesizdir. Baklanın kuvvet verici, idrar arttırıcı ve balgam söktürücü özelliği gıda olarak tüketildiğinde de geçerlidir.[4]

Kaynakça

  1. ^ Nişanyan Sözlük http://www.nisanyansozluk.com/?k=bakla&lnk=1
  2. ^ Zhukovski, P. M. (1951).  Türkiye’nin Zirai Bünyesi. s. 417-422, Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. Neşriyatı, no 20, Ankara.
  3. ^ http://bitkirehberi.net/bakla-kan-sekerimizi-dusurur/
  4. ^ Baytop, T. (1999). Türkiye’ de Bitkiler ile Tedavi: Geçmişte ve Bugün, s. 160, Nobel Tıp Kitapevleri, İstanbul. (2. Baskı)

Get more stuff like this

Subscribe to our mailing list and get interesting stuff and updates to your email inbox.

Thank you for subscribing.

Something went wrong.

Related Posts

Bir yorum bırakın

Bu site dolaşımınızı kolaylaştıracak çerezler içermektedir. Sizin bunu kabul ettiğinizi varsaysak da yine de sizden onay almak isteriz. Kabul ediyorum Devamını oku...

X

Şifrenizi mi unuttunuz?

Bize Katılın

MEDİKAL İÇERİKLER İÇİN HEMEN
ABONE OLUN

Siteye abone olunca en son haberlerden anında bilginiz olacak ve size özel medikal içerikleri görmeye/okumaya başlayacaksınız.

Abone olduğunuz için teşekkür ederiz.

Üzgünüz birşeyler hatalı

Bu form, sizi proje güncellemeleri nden haberdar etmek ve sizi bülten listemize ekleyebilmemiz için ad ve e-posta toplar. Gönderilen verilerinizi nasıl koruduğumuz ve yönettiğimize dair tüm hikaye için gizlilik politikamıza göz atın!